AAA Wydrukuj  Poleć stronę
12.12.2012

W zgodzie z rytmami Natury. Jak przetrwać zimę – od kuchni i nie tylko

Jedzenie. Dla jednych przyjemność, dla innych problem. Temat rzeka. Zapraszamy do lektury dziesiątego odcinka cyklu "€žW zgodzie z rytmami Natury€", którego autorką jest Katarzyna Jaszczyk-Górska -€“ od ponad 10 lat nieprzerwanie zafascynowana medycyną chińską i kuchnią Pięciu Przemian.

Jak przetrwać zimę

Zima to czas panowania wielkiego Yin, więc Yang może łatwo ulec uszkodzeniu, dlatego schowane jest wewnątrz ciała. Oznacza to, że w środku mamy dużo ciepła i ono właśnie pozwala nam chronić się przed zimnem. Toteż zimą, wbrew dość powszechnym opiniom, nie chodzi o to, żeby nieustannie się rozgrzewać stosując dużo mięsa, ostrych przypraw, rozgrzewających napojów, w tym alkoholowych, bo wtedy w ciele gromadzi się za dużo gorąca i gorącego śluzu. Jest to szczególnie ważne dla osób, które nie są „ zmarzluchami”, ubierają się wyraźnie lżej niż inni i dobrze się czują na zimowych spacerach. W takim przypadku sposób odżywiania zawsze powinien uwzględniać nadmiar gorąca, ostre rozgrzewające przyprawy nie są wskazane o żadnej porze roku.

Mówiąc ogólnie zimą wystarczające jest stosowanie technik wzmacniających Qi i Yang, czyli: pieczenia, prażenia i gotowania w szybkowarze oraz długiego gotowania. Jeśli chcemy zatroszczyć się o nasze ciało warto, aby w naszej kuchni zagościły o tej porze roku na co dzień: prażone przed gotowaniem zboża, pieczone warzywa korzeniowe i owoce, długo gotowane zupy i dania jednogarnkowe z fasolami.
Smak ostry rozgrzewający wykorzystujemy, gdy zmarzliśmy i zimno mogło wniknąć w głąb ciała. W takiej sytuacji zupa marchewkowa ze świeżym imbirem albo zupa z porów może być lekarstwem.

Jedzenie dla Yin i Yang

Osoby, których aspekt Yang jest słabszy gorzej radzą sobie z zimnem z zewnątrz, łatwo marzną i przeziębiają się, a zima prawdopodobnie nie jest ich ulubioną porą roku. Ich zasoby Yang nie wystarczają, aby chronić się przed zimnem. Energia obronna jest funkcją Yang ciała i jest ściśle związana z Yang Nerek. Jeśli Yang Nerek jest osłabione, to wszystkie funkcje Yang są osłabione. Dla tych osób bardzo ważne jest jedzenie zimą wszystkich posiłków gotowanych, podawanych na ciepło i używanie regularnie przypraw rozgrzewających smaku ostrego, które wzmacniają Yang Nerek. Są to: cynamon, goździki, imbir świeży i suszony, anyż gwiaździsty, curry, garam masala, pieprz, chili, czosnek, cebula, por, szczypiorek. Chodzi o zrównoważone działanie tych przypraw, tzn. używanie ich w małych ilościach, aby potrawy nie były pikantne w smaku. Szczególnie korzystne jest jedzenie długo gotowanych rosołów i gotowanie lub pieczenie z dodatkiem alkoholu. Poza tym zalecane produkty to: owies, kasza gryczana, prażone orzechy włoskie, fenkuł, marchewka, por, cebula, czosnek, ryby i krewetki.

Zima to czas, kiedy warto zatroszczyć się o Nerki, tak jak w każdej porze roku warto zasilać narządy należące do odpowiadającej jej Przemiany. Aby je wzmocnić dobrze jest zadbać zarówno o aspekt Yang jak i Yin. Istnieje kilka produktów wzmacniających Yin Nerek, część z nich można po prostu włączyć do codziennej diety: glony, czarny sezam, czarna soja, fasole, masło, pszenica, olej z zarodków pszenicy, orzechy i migdały, kompoty, oliwki, oliwa i oleje tłoczone na zimno, kaczka, królik, łosoś, ostrygi, warzywa o chłodnej termice przygotowane na sposób Yang.

Bardzo ważne jest wzmacnianie Yin Nerek przez przemianę Ziemi, która zapewnia prawidłową pracę Nerek poprzez cykl kontrolny Pięciu Elementów. Sposób odżywiania, który wzmacnia Żołądek i Śledzionę wzmacnia również Nerki ( po szczegóły dot. Ziemi odsyłam do artykułu: „Przywracanie harmonii i równowagi” ).

Podsumowując - specyfika zimowej kuchni to:
• długie gotowanie pod przykryciem – dbamy o zapasy energii i ciepła, a nie o witaminy
• częstsze wykorzystywanie technik bardziej Yang jak: pieczenie, prażenie, gotowanie w szybkowarze, gotowanie z dodatkiem alkoholu
• staramy się kończyć gotowanie potraw w Przemianie Wody
• włączamy do diety fasolki ( szczególnie adzuki i inne mniejsze rodzaje, bo są lżej strawne)
• używamy codziennie w małych ilościach glonów i czarnego sezamu ( zmielonego )

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Zapobieganie jest podstawową zasadą w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej toteż chciałabym wspomnieć o tych czynnikach, które najbardziej osłabiają Nerki:
⁃ jedzenie pozbawione Qi, energii – mrożone, z mikrofalówki, przetworzone
⁃ nadmiar soli i białka zwierzęcego
⁃ sposób odżywiania niezgodny z porą roku – np.: jedzenie owoców cytrusowych zimą
⁃ brak równowagi między ilością pracy i odpoczynku, zbyt ciężka praca
⁃ nocny styl życia, częste zmiany stref czasowych
⁃ nadmierne emocje typu Yang , takie jak złość, gniew oraz stres „ wysysają” energię życiową z Nerek
⁃ intensywne życie seksualne – osłabia Yin Nerek u mężczyzn
⁃ częste porody w małych odstępach czasu osłabiają Yin u kobiet
⁃ hałas
⁃ ubieranie się nieadekwatne do pory roku Dla Nerek szczególnie ważna jest ochrona przed zimnem
⁃ nadmiar napięcia w codziennym życiu
⁃ brak bliskości i czułości w związku

Przepisy na zimę:

Ryż z szybkowaru dla "zmarzluchów" - wzmacniający Yang Nerek

O - rozgrzewamy szybkowar, wlewamy łyżkę gorącej wody
Z - kilka łyżek oleju ryżowego lub oliwy z oliwek
M - pokrojony por, czosnek
podsmażamy chwilę na średnim ogniu
Z - dodajemy 2-3 starte na grubej tarce marchewki, drobno pokrojony mały fenkuł
M - 2 - 3 plasterki imbiru, pieprz, szklankę ryżu brązowego
W - sól
D - łyżeczkę koncentratu lub kilka kropli cytryny albo trochę natki
O - trochę curry i zalewamy 2,5- 3 szklankami gorącej wody

Zamykamy szybkowar i gotujemy 30-40 minut. To danie można również upiec w piekarniku – ok. 1 godz.

Tort migdałowy z masą daktylowo – pomarańczową – świąteczny akcent wzmacniający aspekt Yin

150 g zmielonych migdałów (całych ze skórką)
150 g cukru trzcinowego
75 g mąki orkiszowej chlebowej
6 jajek

Całe jajka ubijać ok. 10 minut z cukrem aż powstanie gęsta, puszysta masa.
Delikatnie dodać migdały i mąkę.
Wlać do tortownicy wyłożonej papierem do pieczenia.
Piec ok. 30 minut w temp. 190 stopni C.
Nie wyjmować od razu, zostawić otwarty piekarnik i jak temp opadnie, wyjąć ciasto.
Wyjąć biszkopt z formy i odkleić papier.
Poczekać aż wystygnie.
Przekroić na 2 placki.

MUS
200 g daktyli ugotować w soku z 2 pomarańczy
Zmiksować

Placek posmarować musem daktylowym, położyć drugi placek i górę posmarować pozostałym musem, a następnie udekorować skórką pomarańczową i uprażonymi płatkami migdałów.

Katarzyna Jaszczyk-Górska

Katarzyna Jaszczyk-Górska

Ponad 10 lat temu rozpoczęła się moja przygoda z medycyną chińską i Kuchnią Pięciu Przemian. Moja fascynacja trwa nieprzerwanie, filozofia ta zagościła na dobre w mojej kuchni, w moim sposobie myślenia i postrzegania wszystkiego, co dzieje się wokół. www.5przemian.pl

AdSense

Zadane pytania

  1. Na razie brak pytań

Zadaj pytanie

*
*
(nie będzie opublikowany)
*

Przesyłając zapytanie na "endorfinę" musisz zaakceptować prawo do cytowania Twoich słów i nazwiska na stronie internetowej. Nieodpowiednie i bez znaczenia pytania będą usuwane przez Administratorów. Twój e-mail jest używany jedynie do celów weryfikacji, nigdy nie zostanie udostępniony publicznie.

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. OK
Czym są pliki cookies?
Facebook